کلاس زیست در عصر زیست‌فناوری: طراحی و ارزشیابی پودمان آموزشی تجزیه میکروپلاستیک‌ها با ابزارهای مدل‌سازی مولکولی

کد مقاله : 1026-6THBIOEC

نویسندگان

مژگان پروندی * دبیر زیست شناسی

چکیده مقاله

پژوهش حاضر با هدف طراحی، اجرا و ارزشیابی یک پودمان آموزشی خلاقانه در حوزه زیست‌فناوری محیط‌زیستی با محوریت آنزیم‌های تجزیه‌کننده میکروپلاستیک‌ها (مانند PETase) و ابزارهای ساده‌سازی‌شده‌ی مدل‌سازی مولکولی انجام شد. روش پژوهش، شبه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری را دانش‌آموزان پایه دهم مدارس هیئت‌امنایی منطقه ۶ تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ تشکیل دادند. نمونه پژوهش شامل ۶۰ دانش‌آموز دختر بود که به روش هدفمند انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش (۳۰ نفر) و کنترل (۳۰ نفر) جای‌دهی شدند. گروه آزمایش مداخله‌ای ۴ جلسه‌ای مبتنی بر الگوی یادگیری کاوشگری 5E را با استفاده از ابزارهای تعاملی بیوانفورماتیک (مانند PDB-101) جهت شبیه‌سازی عملکرد آنزیم PETase گذراندند، در حالی که گروه کنترل به شیوه سنتی آموزش دیدند. ابزارهای سنجش شامل پرسشنامه تفکر طراحی (DTS)، آزمون حل مسئله خلاقانه و مقیاس نگرش به علم (SAS) بود. داده‌ها با تحلیل کوواریانس تک‌متغیره (ANCOVA) تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد نمرات گروه آزمایش در هر سه شاخص به‌طور معناداری بالاتر از گروه کنترل بود (p < 0.05) این نتایج تأیید می‌کند که ادغام زیست‌فناوری مدرن با ابزارهای شبیه‌سازی، علاوه بر تعمیق یادگیری مفاهیم انتزاعی، مهارت‌های حل مسئله و تفکر طراحی را در سنین پایه پرورش می‌دهد.

کلیدواژه ها

آموزش زیست‌فناوری، مدل‌سازی مولکولی، میکروپلاستیک، آنزیم PETase، زیست متوسطه دوم، بیوانفورماتیک مدارس.

وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی