تحلیل مباحث معرفت دینی کتاب زیست‌ شناسی پایه یازدهم علوم تجربی براساس حیطۀ شناختی نظریه بلوم
کد مقاله : 1036-6THBIOEC
نویسندگان
اکبر پناهی درچه *
گروه الهیات و تربت اسلامی -دانشگاه فرهنگیان -اصفهان- ایران
چکیده مقاله
پژوهش حاضر باهدف تحلیل مباحث معرفت دینی محتوای کتاب زیست‌شناسی ۲ پایۀ یازدهم علوم تجربی، چاپ 1404-1405 وزارت آموزش و پرورش و براساس سطوح حیطۀ شناختی بلوم انجام‌شده است. روش پژوهش، کیفی با رویکرد توصیفی-تحلیلی است. جامعۀ پژوهش، کل محتوای کتاب شامل نه فصل و بخش‌های فرعی آن می باشد. یافته‌ها نشان می‌دهد که کتاب با الهام از اسناد بالادستی نظیر برنامۀ درسی ملّی و سند تحول بنیادین، به‌ویژه در مقدمه و برخی گفتارها از جمله ساحت علم و فناوری و زیستی، به تبیین نسبت میان شناخت نظام‌مندی طبیعت به‌عنوان بخشی از خلقت و درک آن به‌مثابۀ آیات الهی پرداخته است. تحلیل انطباق محتوای کتاب با سطوح بلوم نشان می‌دهد که بیشتر مفاهیم معرفتی ودینی در سطوح پایینِی از درک و تحلیل قراردارند و از سطوح ارزشیابی و آفرینش غفلت شده است. همچنین مشخص شد که مباحث معرفتی و دینی اغلب به‌صورت غیرمستقیم و در لابه‌لای مفاهیم علمی طرح‌شده‌اند و کمتر به‌صورت صریح به استنتاج‌های الهیاتی انجامیده‌اند. برای غنای بیشتر، لازم است در بازنگری کتاب، پرسش‌های تأملی در سطوح بالای بلوم (ارزشیابی و آفرینش) و همچنین مسایلی با رویکرد الهیاتیِ با صراحت بیشتر درنظر گرفته شود.
کلیدواژه ها
تحلیل محتوا، زیست‌شناسی، حیطۀ شناختی بلوم، مباحث معرفت دینی، برنامۀ درسی ملّی، سند تحول بنیادین
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی