شناسایی و تحلیل موانع آموزش مفهومی زیست‌شناسی در بستر آموزش کنکورمحور: مرور نظام‌مند مطالعات
کد مقاله : 1049-6THBIOEC (R4)
نویسندگان
سعید محسنی‌پور *1، زهرا سروشیان2
1گروه آموزشی زیست‌شناسی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665، تهران، ایران
2آموزش زیست‌شناسی، مرکز شهید رجایی، دانشگاه فرهنگیان، اصفهان، ایران
چکیده مقاله
این پژوهش با هدف شناسایی و تحلیل موانع آموزش مفهومی زیست‌شناسی در بستر آموزشی کنکورمحور انجام شد. مطالعه حاضر از نوع توصیفی-تحلیلی و با رویکرد مرور نظام‌مند طراحی شده و با جست‌وجوی هدفمند در پایگاه‌های علمی معتبر، مجموعه‌ای از پژوهش‌های مرتبط با آموزش مفهومی، یادگیری عمیق، ارزشیابی استاندارد و پیامدهای کنکورمحوری در آموزش زیست شناسی گردآوری و غربال شد. مطالعات منتخب بر اساس شاخص‌هایی مانند نوع موانع آموزشی، سطح درگیری شناختی دانش‌آموزان، شیوه تدریس و نوع ارزشیابی مورد تحلیل محتوا قرار گرفتند. نتایج نشان داد که غلبه رویکرد حفظ‌محور، محدودیت زمان آموزشی، وابستگی تدریس به آزمون‌های چهارگزینه‌ای و کاهش فرصت‌های بحث، کاوش و حل مسئله از مهم‌ترین موانع آموزش مفهومی زیست‌شناسی هستند. همچنین، بررسی چندین مطالعه نشان داد که هرگاه آموزش از مسیر یادگیری فعال و فهم‌محور فاصله می‌گیرد، عمق یادگیری، ماندگاری مفاهیم و توانایی کاربرد دانش زیستی در موقعیت‌های جدید کاهش می‌یابد. در مقابل، یافته‌ها از آن حکایت داشت که به‌کارگیری راهبردهای مبتنی بر پرسش، فعالیت‌های مسئله‌محور و ارزشیابی تکوینی می‌تواند بخشی از این چالش‌ها را کاهش دهد. در مجموع، نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که بازنگری در منطق ارزشیابی و کاهش سلطه آزمون‌محوری، شرط لازم برای تقویت آموزش مفهومی زیست‌شناسی و ارتقای کیفیت یادگیری دانش‌آموزان است. یافته‌های این پژوهش می‌تواند به معلمان و دانشجومعلمان در شناسایی موانع آموزش مفهومی، انتخاب راهبردهای تدریس مؤثر و طراحی فعالیت‌های یادگیری عمیق‌تر و هدفمندتر کمک کند.
کلیدواژه ها
آموزش مفهومی، زیست‌شناسی، کنکور، موانع آموزشی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر