نیازسنجی آموزش مفاهیم زیست‌شناختی در شرایط بحران جنگ: واکاوی کتب درسی زیست‌شناسی ایران
کد مقاله : 1053-6THBIOEC (R2)
نویسندگان
فاطمه سپاهی1، اعظم غلامی *2، سارینا دلشاد1
1دانشگاه پردیس شهید شرافت تهران (فرهنگیان)
2دانشیار گروه آموزش زیست‌شناسی، دانشکده علوم‌پایه شهید شرافت، دانشگاه فرهنگیان تهران
چکیده مقاله
این پژوهش با هدف شناسایی خلأهای آموزشی در آموزش مفاهیم زیست‌شناختی مرتبط با پیامدهای زیستی و زیست‌محیطی جنگ‌های اخیر در کتاب‌های زیست‌شناسی دوره دوم متوسطه انجام شد. پژوهش حاضر از نظر روش، توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر تحلیل محتوای کیفی است. جامعه و نمونه آماری پژوهش، کتاب‌های زیست‌شناسی پایه‌های دهم، یازدهم و دوازدهم چاپ سال 1405-1404 بود که به روش تمام شماری انتخاب شدند.تمامی متون، تصاویر، فعالیت‌ها و مفاهیم آموزشی کتابها، بررسی و مفاهیم مرتبط با پیامدهای جنگ‌های معاصر، از جمله آلودگی‌های محیطی، استرس‌های ناشی از بحران، آسیب‌های زیستی و تهدیدهای امنیت زیستی، استخراج و تحلیل شد. یافته‌ها نشان داد که با وجود حضور برخی مفاهیم مرتبط در کتاب‌های درسی، ارتباط میان این مفاهیم و موقعیت‌های واقعی بحران به‌طور کافی تبیین نشده است. نتایج تحلیل محتوا سه خلأ اصلی را آشکار ساخت: توجه محدود به واکنش‌های فیزیولوژیک بدن در شرایط بحرانی مانند شوک، خونریزی و استرس حاد؛ پرداخت ناکافی به پیامدهای ژنتیکی و تکاملی جنگ، از جمله آسیب DNA و تغییرات جمعیتی؛ و کم‌توجهی به نقش زیست‌فناوری، امنیت زیستی و مراکز پژوهشی در مدیریت تهدیدهای نوین. نوآوری این پژوهش در بررسی ظرفیت کتاب‌های زیست‌شناسی برای ارتباط‌دهی مفاهیم علمی با پیامدهای زیستی و زیست‌محیطی جنگ‌های معاصر و شناسایی نیازهای آموزشی موجود است. نتایج این مطالعه می‌تواند در بازنگری محتوای آموزشی و تقویت سواد زیستی و زیست‌محیطی دانش‌آموزان در مواجهه با بحران‌های نوین مورد استفاده قرار گیرد.
کلیدواژه ها
بحران های محیطی جنگ، مفاهیم زیست شناختی ، نیازسنجی آموزشی، آموزش زیست شناسی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر