| کاربرد هوش مصنوعی در آموزش مفهومی زیستشناسی: مرور نظاممند و ارائه چارچوب بومی برای ایران |
| کد مقاله : 1060-6THBIOEC (R1) |
| نویسندگان |
|
فاطمه محمدی1، زهرا قاسمی درچه *2 1گروه آموزش زیست شناسی، دانشکده علوم پایه شهید رجایی، دانشگاه فرهنگیان، اصفهان، ایران 2گروه آموزش زیست شناسی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665، تهران، ایران |
| چکیده مقاله |
| هوش مصنوعی بهعنوان یکی از فناوریهای نوظهور، ظرفیت بالایی برای تحول فرایند یاددهی-یادگیری زیستشناسی دارد. این پژوهش از نوع مرور نظاممند با سنتز روایتی و با پیروی از راهنمای پریسما ۲۰۲۰ است که ۲۱ منبع علمی (۱۸ منبع خارجی و ۳ منبع داخلی) را از پایگاههای علمی خارجی و داخلی، در بازه زمانی ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۶ بررسی کرده است. اهداف مطالعه شامل شناسایی روندهای کاربرد هوش مصنوعی در آموزش زیستشناسی، تحلیل اثربخشی گزارششده در مطالعات تجربی، مقایسه تطبیقی شواهد خارجی و داخلی، نقد محدودیتهای روششناختی و اخلاقی پژوهشهای موجود و ارائه چارچوبی عملی برای بومیسازی در نظام آموزشی ایران است. طبق بررسیها، ابزارهای هوش مصنوعی در بسیاری از مطالعات بررسیشده با بهبود درک مفهومی دانشآموزان همراه بودهاند و اندازهاثرهای گزارششده، در دامنه متوسط تا زیاد قرار میگیرند؛ اگرچه حداقل دو مطالعه از میان منابع بررسیشده، نتایج محدود یا خنثی گزارش کردهاند که از سوگیری کامل انتشار در پیکره شواهد جلوگیری میکند. با این حال، چالشهایی مثل شکاف دیجیتال، حریم خصوصی دادههای آموزشی، سوگیری الگوریتمی، و عدم آمادگی حرفهای معلمان در ایران همچنان وجود دارد. اسناد داخلی از نظر تعداد و استحکام طرح پژوهشی (غلبه طرحهای توصیفی و نبود گروه شاهد) بهمراتب محدودتر از شواهد خارجی است. بر پایه این تحلیل تطبیقی، چارچوب عملی «AI-BioIran» پیشنهاد میشود که بر سه رکن استوار است: ابزارهای بومیسازیشده، توانمندسازی حرفهای معلمان، و سیاستگذاری آموزشی چندسطحی. |
| کلیدواژه ها |
| هوش مصنوعی، آموزش زیستشناسی، مرور نظاممند، بومیسازی، سواد زیستی، سیاستگذاری آموزشی. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
