| بازاندیشی در غایت آموزش زیستشناسی: چارچوب مفهومی مبتنی بر حکمت برای توسعه دانش تخصصی تربیتی معلمان زیست شناسی |
| کد مقاله : 1061-6THBIOEC (R2) |
| نویسندگان |
|
فهیمه گندمی حسنارودی *1، محمد مهدی شقاقی2 1استادیار گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان ، تهران ، ایران 2گروه آموزش الهیات، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران |
| چکیده مقاله |
| آموزش زیستشناسی در بسیاری از موضوعات مرتبط با سلامت، محیطزیست، ژنتیک و زیستفناوری، فراتر از انتقال مفاهیم و فرایندهای علمی، با موقعیتهایی مواجه است که در آنها دانش زیستی با ارزشها، پیامدهای انسانی و اجتماعی و تصمیمگیری پیوند مییابد. بر این اساس، مسئله اصلی مقاله حاضر، بازاندیشی در غایت آموزش زیستشناسی و تبیین چگونگی گذار از «دانستن» به «قضاوت و کنش مسئولانه» است. این پژوهش با رویکرد تحلیل مفهومی و سنتز نظری، ضمن بهرهگیری از ادبیات سواد علمی، مفهوم حکمت در سنت اسلامی را بهعنوان یک چارچوب فلسفی ـ تربیتی مکمل بررسی میکند. در این چارچوب، حکمت نه جایگزین دانش زیستی و نه منبعی برای تولید یا تأیید گزارههای تجربی، بلکه مبنایی برای تبیین نحوه استفاده سنجیده از معرفت در موقعیتهای واقعی در نظر گرفته میشود. بر این اساس، غایت آموزش زیستشناسی در سه سطحِ «معرفت و فهم علمی»، «فهم مبتنی بر بافت و معناسازی» و «قضاوت و کنش مسئولانه» بازتعریف میشود. همچنین، نشان داده میشود که چنین بازتعریفی مستلزم بازتفسیر دانش تخصصی تربیتی معلمان زیست شناسی در جهت غایت جدید است. یافته اصلی این تحلیل مفهومی آن است که حکمت میتواند چارچوبی برای توضیح پیوند میان دانستن زیستشناسی، فهم زیستشناسی در زمینه زندگی و قضاوت و کنش مسئولانه فراهم کند؛ با این حال، بررسی امکانپذیری و اثربخشی این چارچوب نیازمند پژوهشهای تجربی در زمینه دیدگاه و عمل معلمان زیستشناسی و طراحی ابزارهای ارزشیابی مرتبط است. |
| کلیدواژه ها |
| آموزش زیستشناسی؛ حکمت اسلامی؛ چشمانداز سوم سواد علمی؛ دانش تخصصی تربیتی معلم؛ کنش مسئولانه |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
