ارزیابی توانایی دانش‌آموزان متوسطه دوم در تشخیص اخبار جعلی سلامت: آموزش زیست‌شناسی و سواد رسانه‌ای
کد مقاله : 1064-6THBIOEC (R1)
نویسندگان
اعظم غلامی *1، اسما شهلی بر2، زینب ادبی3
1دانشیار گروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه فرهنگیان تهران
2فارغ‌التحصیل
3دانشجومعلم فارغ التحصیل
چکیده مقاله
گسترش رسانه‌های دیجیتال و افزایش انتشار اطلاعات سلامت در فضای مجازی، ضرورت توانایی افراد در ارزیابی صحت این اطلاعات را بیش از پیش آشکار کرده است. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی توانایی دانش‌آموزان دوره متوسطه دوم در تشخیص اخبار جعلی سلامت بر اساس مفاهیم آموخته‌شده از کتاب‌های درسی زیست‌شناسی انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی–پیمایشی بود. جامعه آماری پژوهش شامل دانش‌آموزان پایه دهم ویازدهم درسال تحصیلی۱۴۰۴–۱۴۰۵ بود که از میان آن‌ها ۱۰۳ دانش‌آموز (۵۳ نفر پایه دهم و ۵۰ نفر پایه یازدهم) به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها دو پرسشنامه محقق‌ساخته شامل ۲۴ خبر یا ادعای سلامت مرتبط با محتوای کتاب‌های زیست‌شناسی هر پایه بود. پایایی پرسشنامه‌ها با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ بررسی شد و تحلیل داده‌ها با استفاده از شاخص‌های توصیفی و آزمون t تک‌نمونه‌ای انجام گرفت. نتایج نشان داد میانگین عملکرد دانش‌آموزان هر دو پایه در تشخیص اخبار سلامت به‌طور معناداری بالاتر از سطح متوسط قرار دارد (001/0p<). همچنین، میانگین نمرات دانش‌آموزان پایه دهم اندکی بیشتر از پایه یازدهم بود، هرچند با توجه به ماهیت توصیفی پژوهش نمی‌توان درباره علت این تفاوت اظهارنظر قطعی کرد. یافته‌ها نشان می‌دهد که دانش علمی حاصل از آموزش زیست‌شناسی می‌تواند به‌عنوان یکی از عوامل مؤثر در ارزیابی اطلاعات سلامت مورد استفاده قرار گیرد؛ با این حال، تقویت مهارت‌های ارزیابی منابع، تفکر انتقادی و سواد رسانه‌ای سلامت در کنار آموزش مفاهیم علمی ضروری است.
کلیدواژه ها
سواد رسانه ای، سلامت، آموزش زیست‌شناسی، اخبار جعلی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر