حلقه مفقوده شیمی در تربیت معلمان زیست‌شناسی: نقد توالی و انسجام برنامه درسی دانشگاه فرهنگیان
کد مقاله : 1066-6THBIOEC (R3)
نویسندگان
محمدحسین درویش نژاد *
عضو هیئت علمی دانشگاه فر هنگیان
چکیده مقاله
انسجام مفهومی و رعایت توالی پیش‌نیازها از مؤلفه‌های اساسی طراحی برنامه‌های درسی علوم پایه است. پژوهش حاضر با هدف بررسی جایگاه آموزش شیمی در برنامه درسی کارشناسی آموزش زیست‌شناسی دانشگاه فرهنگیان و با تمرکز بر نقش شیمی عمومی در آمادگی علمی دانشجومعلمان انجام شد. پژوهش با رویکرد انتقادی–تحلیلی، از طریق بررسی برنامه درسی مصوب، تحلیل پیوند مفهومی شیمی و زیست‌شناسی و مطالعه اسناد و الگوهای معتبر آموزش علوم پایه صورت گرفت. یافته‌ها نشان داد مفاهیمی مانند ساختار و پیوند شیمیایی، قطبیت، محلول‌ها، اسید و باز، تعادل، سینتیک، ترمودینامیک و واکنش‌های اکسایش–کاهش، زیربنای فهم شیمی آلی، بیوشیمی و بسیاری از فرایندهای زیستی در سطوح سلولی و مولکولی‌اند. بااین‌حال، در برنامه درسی موجود، شیمی آلی بدون پیش‌بینی درس مستقل شیمی عمومی و آزمایشگاه آن ارائه می‌شود. این توالی، در صورت تأمین‌نشدن شایستگی‌های پایه در سایر دروس، می‌تواند موجب گسست در زنجیره یادگیری شیمی عمومی، شیمی آلی، بیوشیمی و زیست‌شناسی مولکولی شود و کسب مهارت‌های آزمایشگاهی موردنیاز را نیز محدود سازد. بر این اساس، پیشنهاد می‌شود در بازنگری برنامه درسی، به‌جای تمرکز صرف بر افزودن یا حذف یک عنوان درسی، مفاهیم و مهارت‌های موردانتظار، توالی آموزش و شیوه ارزیابی آن‌ها مبنای تصمیم‌گیری قرار گیرد. طراحی شیمی عمومی متناسب با علوم زیستی، پیش‌بینی آموزش عملی و تدوین ماتریس شایستگی درس می‌تواند به افزایش پیوستگی برنامه و آمادگی علمی و حرفه‌ای دانشجومعلمان زیست‌شناسی کمک کند.
کلیدواژه ها
آموزش زیست‌شناسی، برنامه درسی، شیمی عمومی، انسجام مفهومی، توالی پیش‌نیازها
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر