ارزیابی برنامه درسی دروس شیمی در دوره کارشناسی آموزش زیست‌شناسی بر اساس عناصر چهارگانه برنامه‌ریزی درسی
کد مقاله : 1075-6THBIOEC (R1)
نویسندگان
زکیه اکرمی *
گروه آموزش شیمی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
چکیده مقاله
هدف این پژوهش، ارزیابی برنامه درسی دروس شیمی در دوره کارشناسی آموزش زیست‌شناسی بر اساس چهار عنصر برنامه درسی شامل اهداف، محتوا، فرایندهای یاددهی-یادگیری و راهبردهای ارزشیابی است. پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از روش تحلیل محتوای اسنادی انجام شد. داده‌های پژوهش شامل سرفصل‌های چهار درس شیمی آلی، آزمایشگاه شیمی آلی، بیوشیمی و آزمایشگاه بیوشیمی است که به‌صورت هدفمند انتخاب شدند. برای تحلیل، بخش‌های مربوط به معرفی و منطق درس، پیامدهای یادگیری، محتوا و ساختار، تکالیف یادگیری و عملکردی، راهبردهای تدریس و یادگیری و راهبردهای ارزشیابی بررسی و واحدهای معنایی مرتبط با چهار عنصر برنامه درسی کدگذاری شدند. یافته‌ها نشان داد در سرفصل درس‌های شیمی آلی و بیوشیمی عنصر محتوا به ترتیب با 5/87 و 25/81 درصد، در سرفصل درس آزمایشگاه شیمی آلی عنصر راهبردهای ارزشیابی با 47/76 درصد و در سرفصل درس آزمایشگاه بیوشیمی عنصر اهداف با 83/70 درصد بیشترین شواهد مورد انتظار را به خود اختصاص داده‌اند. در عنصر اهداف، علاوه بر اهداف دانشی، شواهدی از اهداف مهارتی و شایستگی‌های حرفه‌ای معلم نیز مشاهده شد. در عنصر محتوا، دامنه موضوعات شیمیایی و ارتباط آنها با محتوای زیست‌شناسی برجسته بود و در دروس آزمایشگاهی، فعالیت‌های عملی، تحلیل نتایج و طراحی فعالیت برای دانش‌آموزان جایگاه مشخصی داشت. در عنصر راهبردهای ارزشیابی، ارزشیابی آغازین، تکوینی، پایانی و پوشه کار در سه درس شیمی آلی، آزمایشگاه شیمی آلی و بیوشیمی به‌صورت صریح پیش‌بینی شده بود. در آزمایشگاه بیوشیمی نیز تکالیف یادگیری به‌عنوان شواهدی از ارزشیابی عملکردی شناسایی شد، هرچند بخش مستقلی برای راهبردهای ارزشیابی در سرفصل آن مشاهده نشد.
کلیدواژه ها
دانش موضوعی، تربیت معلم، برنامه درسی، آموزش علوم؛، تحلیل محتوای اسنادی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی