| ارائه چارچوب مفهومی مبتنی بر نظریه گراف برای آموزش شبکههای غذایی در برنامه درسی زیستشناسی دوره متوسطه |
| کد مقاله : 1076-6THBIOEC (R1) |
| نویسندگان |
|
زهرا مومن * استادیار گروه آموزش ریاضی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران |
| چکیده مقاله |
| مفهوم شبکه غذایی یکی از مفاهیم بنیادین زیستشناسی است که درک آن برای فهم پیچیدگی اکوسیستمها و پایداری آنها ضروری میباشد. با وجود اهمیت بالای این مفهوم، بررسی برنامه درسی رسمی ایران نشان میدهد که آموزش شبکه غذایی بهصورت مقدماتی در پایه هفتم ارائه میشود و سپس در دوره متوسطه دوم، تقریباً نادیده گرفته میشود. به علاوه پژوهشهای آموزش زیستشناسی نشان دادهاند که دانشآموزان در تفسیر نمودارهای شبکه غذایی، تشخیص روابط غیرمستقیم، انتقال اثر یک تغییر از یک جاندار به سایر اجزای شبکه و عبور از تفکر خطی به تفکر شبکهای با دشواری مواجهاند. این شکاف آموزشی، فرصت طلایی را برای بازگشت به این مفهوم با رویکردی عمیقتر و بینرشتهای فراهم میآورد. نظریه گراف بهعنوان زبانی ریاضی برای مدلسازی روابط، ابزاری ایدهآل برای تحلیل شبکههای غذایی است. هدف مقاله حاضر بررسی تحلیلی شواهد پژوهشی درباره ظرفیت گراف و مدلسازی شبکهای در آموزش شبکههای غذایی و تقویت تفکر سیستمی دانشآموزان است. پژوهش حاضر با رویکرد مرور تحلیلی و کتابخانهای، مطالعات مرتبط با آموزش شبکه غذایی، مدلسازی اکوسیستم، تفکر سیستمی و بازنمایی گرافی را بررسی و تحلیل کرده است. شواهد موجود نشان میدهد که مدلسازی شبکه غذایی، بهویژه هنگامی که دانشآموزان خود در ساخت، اصلاح و تفسیر مدل مشارکت کنند، میتواند زمینه مناسبی برای تقویت درک ساختار سیستم، روابط بین اجزا، استدلال درباره پیامدهای تغییرات بومشناختی و تفکر سیستمی فراهم کند. بنابراین، کاربرد گراف در آموزش شبکههای غذایی بهتر است نه بهعنوان آموزش گراف به دانشآموز، بلکه بهعنوان یک زبان ساده برای دیدن روابط و ساختن مدلهای سیستمی در نظر گرفته شود. |
| کلیدواژه ها |
| نظریه گراف، شبکه غذایی، آموزش زیستشناسی، تفکر سیستمی. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
