ارزیابی توانایی دانش‌آموزان پایه‌های دهم و یازدهم در تشخیص اخبار جعلی سلامت مبتنی بر مفاهیم کتاب زیست‌شناسی
کد مقاله : 1078-6THBIOEC
نویسندگان
اعظم غلامی *1، زینب ادبی2، اسما شهلی بر2
1دانشیار گروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه فرهنگیان تهران
2دانشجومعلم فارغ التحصیل
چکیده مقاله
گسترش رسانه‌های دیجیتال و افزایش انتشار اطلاعات سلامت در فضای مجازی، ضرورت توانایی افراد در ارزیابی صحت این اطلاعات را بیش از پیش آشکار کرده است. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی توانایی دانش‌آموزان پایه‌های دهم و یازدهم در تشخیص اخبار جعلی سلامت بر اساس مفاهیم آموخته‌شده از کتاب‌های درسی زیست‌شناسی انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی–پیمایشی بود. جامعه آماری پژوهش شامل دانش‌آموزان پایه دهم ویازدهم درسال تحصیلی۱۴۰۴–۱۴۰۵ بود که از میان آن‌ها ۱۰۳ دانش‌آموز (۵۳ نفر پایه دهم و ۵۰ نفر پایه یازدهم) به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها دو پرسشنامه محقق‌ساخته شامل ۲۴ خبر یا ادعای سلامت مرتبط با محتوای کتاب‌های زیست‌شناسی هر پایه بود. پایایی پرسشنامه‌ها با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ بررسی شد و تحلیل داده‌ها با استفاده از شاخص‌های توصیفی و آزمون t تک‌نمونه‌ای انجام گرفت. نتایج نشان داد میانگین عملکرد دانش‌آموزان هر دو پایه در تشخیص اخبار سلامت به‌طور معناداری بالاتر از سطح متوسط قرار دارد (001/0p<). همچنین، میانگین نمرات دانش‌آموزان پایه دهم اندکی بیشتر از پایه یازدهم بود، هرچند با توجه به ماهیت توصیفی پژوهش نمی‌توان درباره علت این تفاوت اظهارنظر قطعی کرد. یافته‌ها نشان می‌دهد که دانش علمی مرتبط با زیست‌شناسی می‌تواند در ارزیابی ادعاهای سلامت مرتبط با مفاهیم زیست‌شناسی مورد استفاده قرار گیرد؛ با این حال، تقویت مهارت‌های ارزیابی منابع، تفکر انتقادی و سواد رسانه‌ای سلامت در کنار آموزش مفاهیم علمی ضروری است.
کلیدواژه ها
سواد رسانه ای، سلامت، آموزش زیست‌شناسی، اخبار جعلی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر