تحلیل محتوای کیفی فصول پنج و شش (متابولیسم و فتوسنتز) زیست‌شناسی پایه دوازدهم در چارچوب نقد ساختاری، بصری و محتوایی
کد مقاله : 1081-6THBIOEC (R2)
نویسندگان
مهدی روزبهانی1، محمد مهدی راهبر2، زهرا زارع *3
1گروه زیست شناسی دانشکده علوم پایه دانشگاه فرهنگیان تهران
2گروه زیست شناسی دانشکده علوم پایه دانشگاه فرهنگیان اصفهان
3گروه آموزش زیست‌ شناسی دانشگاه فرهنگیان تهران
چکیده مقاله
پژوهش حاضر با هدف تحلیل محتوای کیفی فصل‌های پنجم (از ماده به انرژی) و ششم (از انرژی به ماده) کتاب زیست‌شناسی پایه دوازدهم رشته علوم تجربی (چاپ ۱۴۰۴) انجام شد. این مطالعه با رویکرد کیفی و با مشارکت دو پژوهشگر، با استفاده از روش کدگذاری توافقی و در چارچوب نقد ساختاری، بصری و محتوایی صورت گرفت. جامعه پژوهش شامل ۱۰۹ پاراگراف، ۲۳ تصویر و ۹ فعالیت مرتبط با این دو فصل بود. یافته‌ها نشان داد که کتاب از نظر محتوایی غنی، دقیق و جامع بوده و ارتباط مفهومی منسجمی بین دو فرایند اصلی متابولیکی (تنفس یاخته‌ای و فتوسنتز) برقرار کرده است. با این حال، تراکم بالای مفاهیم در برخی صفحات، سنگینی بار شناختی، شلوغی بصری شکل‌ها، قدیمی بودن برخی تصاویر و کمبود فعالیت‌های کاوشگرانه از نقاط ضعف اصلی محسوب می‌شوند. همچنین، کتاب به‌تنهایی برای پاسخگویی به ابهامات دانش‌آموزان کنجکاو کافی نیست و نقش معلم در تدریس این مباحث حیاتی است. نتیجه‌گیری نهایی نشان می‌دهد که این دو فصل برای دستیابی به اهداف آموزشی، نیازمند تعدیل تراکم اطلاعات، ساده‌سازی بصری، افزایش فعالیت‌های اکتشافی و به‌روزرسانی محتوا با استفاده از فناوری‌های نوین آموزشی هستند. پیشنهاد می‌شود در تدریس، ابتدا تصویر کلی فرایندها به‌صورت گام‌به‌گام ارائه شده و سپس وارد جزئیات مولکولی شود
کلیدواژه ها
تحلیل محتوا، زیست‌شناسی دوازدهم، متابولیسم انرژی، تنفس یاخته‌ای، فتوسنتز
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر