تقویت سواد علمی، سواد زیستی و سواد داده در آموزش زیست‌شناسی: رویکردی تلفیقی برای یادگیری مبتنی بر شواهد و داده
کد مقاله : 1095-6THBIOEC
نویسندگان
حسن مدرس زاده *1، محمد مهدی یزدی زاده2
1استادیار و عضو هیات علمی، گروه آموزش زیست شناسی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 888 -56441 تهران، ایران
2دانشکده علوم انسانی، دانشجوی کارشناسی آموزش ابتدائی، دانشگاه فرهنگیان، گرگان، ایران
چکیده مقاله
تحولات علمی و فناوری و گسترش روزافزون داده‌های زیستی، ضرورت بازنگری در اهداف و شیوه‌های آموزش زیست‌شناسی را افزایش داده است. در این شرایط، یادگیری زیست‌شناسی نمی‌تواند صرفا به کسب و حفظ مفاهیم و اصطلاحات علمی محدود شود، بلکه باید به پرورش توانایی دانش‌آموزان در فهم و ارزیابی شواهد علمی، تفسیر داده‌های زیستی و کاربرد دانش زیست‌شناختی در مسائل واقعی زندگی منجر شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش و ارتباط سواد علمی، سواد زیستی و سواد داده در آموزش زیست‌شناسی و شناسایی راهبردهای مؤثر برای تقویت هم‌زمان این شایستگی‌ها انجام شد. این پژوهش با رویکرد مروری ـ تحلیلی و بر اساس بررسی منابع علمی مرتبط انجام گرفت. یافته‌ها نشان داد که سواد علمی، سواد زیستی و سواد داده، سه شایستگی مستقل اما به‌شدت مرتبط هستند که در فرایند یادگیری زیست‌شناسی یکدیگر را تکمیل می‌کنند. سواد داده امکان خواندن، تفسیر داده‌های زیستی را فراهم می‌کند؛ سواد علمی، داده‌ها را در چارچوب شواهد و استدلال علمی معنا می‌بخشد؛ و سواد زیستی امکان کاربرد دانش و شواهد را برای فهم مسائل واقعی و تصمیم‌گیری فراهم می‌سازد. بر اساس یافته‌ها، استفاده از یادگیری مبتنی بر مسئله و پدیده، داده‌های واقعی، فعالیت‌های آزمایشگاهی، تحلیل نمودارها و جداول، مقالات علمی و فناوری‌های نوظهور، از جمله هوش مصنوعی، می‌تواند به تقویت هم‌زمان این سه نوع سواد کمک کند. در مجموع، آموزش زیست‌شناسی در عصر داده نیازمند حرکت از انتقال دانش به سوی پرورش یادگیرنده‌ای است که بتواند داده و شواهد را ارزیابی کند، بر اساس آنها استدلال نماید و در موقعیت‌های واقعی تصمیم آگاهانه بگیرد.
کلیدواژه ها
سواد علمی، سواد زیستی، سواد داده، آموزش زیست‌شناسی، استدلال علمی، فناوری‌های نوظهور
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر