قصه‌گویی در آموزش زیست‌شناسی: مروری بر مبانی نظری، شواهد تجربی و کاربست‌های عملی
کد مقاله : 1096-6THBIOEC (R2)
نویسندگان
مرتضی براتی *
عضو گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی ۸۸۹-۱۴۶۶۵ تهران، ایران
چکیده مقاله
آموزش زیست‌شناسی با چالش‌هایی همچون انتزاعی بودن برخی مفاهیم، پیچیدگی روابط میان سطوح مختلف سازمان زیستی و حجم بالای اصطلاحات تخصصی مواجه است. قصه‌گویی به‌عنوان رویکردی مبتنی بر روایت، می‌تواند با قرار دادن مفاهیم علمی در بافتی منسجم و معنادار، فرصت‌هایی برای درک، یادآوری و برقراری ارتباط میان مفاهیم فراهم کند. مقاله حاضر با هدف بررسی مبانی نظری، شواهد تجربی و کاربردهای آموزشی قصه‌گویی در آموزش زیست‌شناسی تدوین شده است. در این مرور تحلیلی، مطالعات مرتبط با قصه‌گویی، یادگیری مبتنی بر روایت، قصه‌گویی دیجیتال و کاربردهای روایت در آموزش زیست‌شناسی بررسی و از منظر پیامدهای شناختی، عاطفی و مهارتی تحلیل شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که قصه‌گویی، به‌ویژه هنگامی که با اهداف یادگیری و محتوای علمی به‌صورت هدفمند همسو شود، می‌تواند به افزایش درگیری یادگیرندگان، معنادارتر شدن مفاهیم و در برخی شرایط بهبود یادگیری و انتقال دانش کمک کند. شواهد موجود همچنین از ظرفیت قصه‌گویی دیجیتال و مشارکتی برای تقویت تعامل، همکاری و سواد دیجیتال حمایت می‌کنند. بااین‌حال، اثربخشی این رویکرد به کیفیت طراحی روایت، دقت علمی، تناسب موضوع با ساختار داستانی و نقش میانجی‌گر معلم وابسته است و قصه‌گویی را نمی‌توان جایگزینی عمومی برای سایر روش‌های تدریس دانست. بر این اساس، قصه‌گویی بهتر است به‌عنوان یک راهبرد مکمل و هدفمند در آموزش زیست‌شناسی به کار گرفته شود.
کلیدواژه ها
قصه‌گویی، آموزش زیست‌شناسی، قصه‌گویی دیجیتال، یادگیری مبتنی بر روایت، مفاهیم انتزاعی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر