تحلیل محتوای کیفی کتاب‌های علوم تجربی دوره‌ی اول دبستان با تأکید بر بازنمایی مؤلفه‌های سواد محیط‌زیستی
کد مقاله : 1099-6THBIOEC
نویسندگان
منیره عابدی درچه *1، نیکی زارعان2
1گروه آموزش ابتدایی، دانشکده علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران Department of Elementary Education, Faculty of Educational Sciences, Farhangian University, Tehran, Iran
2آموزگار
چکیده مقاله
هدف این مقاله بازنمایی مولفه‌های سواد محیط زیستی در کتاب‌های علوم تجربی دوره اول دبستان بود. بدین منظور از روش تحلیل محتوای کیفی با رویکرد قیاسی استفاده شد. حوزه‌ی پژوهش شامل کتاب‌های علوم تجربی دوره‌ی اول ابتدایی بود که به صورت کامل تحلیل شد. اطلاعات با روش بررسی اسناد و مدارک جمع‌آوری شد که ابزار آن، چک‌لیست استخراج و کدگذاری داده‌ها بود و اعتبار آن با بررسی متخصصین تامین شد. اطمینان از اعتمادپذیری یافته‌های پژوهش نیز با استفاده از معیارهای لینکلن و گوبا به دست آمد. یافته‌ها نشان داد کتاب‌های مورد بررسی به مولفه‌های سواد محیط‌زیستی شامل مدیریت مصرف آب (آشنایی با مشکلات و مسائل مربوط به آب، مدیریت بهینه مصرف آب و پیشگیری از آلوده‌سازی آب)، مدیریت مصرف برق (آشنایی با منبع تولید برق)، مدیریت مصرف گاز (پیشگیری از هدررفت گرما)، مدیریت مصرف پسماند (کاهش و انتقال پسماند و بازاستفاده از پسماند)، حفاظت از جنگل (مراقبت و حفظ گیاهان، اهمیت و ضرورت وجود گیاهان، پرهیز از آتش‌افروزی در جنگل و کاشت گیاهان) و حفاظت از حیوانات، (محافظت از حیوانات) توجه دارد. اما نحوه توجه به این مؤلفه‌ها مختلف یکسان نیست. بنابراین، توجه متوازن‌تر و هدفمندتر به تمامی مؤلفه‌های سواد محیط‌زیستی می‌تواند زمینه را برای ارتقای آگاهی، نگرش و رفتارهای محیط‌زیستی دانش‌آموزان فراهم سازد.
کلیدواژه ها
سواد محیط زیستی، کتاب‌های علوم تجربی، دوره اول دبستان، تحلیل محتوای کیفی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی