هم‌افزایی زیست‌شناسی و ریاضیات در پرتو رویکرد بین‌رشته‌ای (BTEM)
کد مقاله : 1109-6THBIOEC (R1)
نویسندگان
فهیمه کلاهدوز *1، نوروز هاشمی2
1دانشگاه فرهنگیان اصفهان
2اصفهان- دانشگاه فرهنگیان
چکیده مقاله
تحولات شتابان علمی در آغاز هزاره سوم، مرزهای صلب میان علوم پایه و علوم تجربی را بی‌معنا ساخته است. زیست‌شناسی قرن بیست‌ویکم دیگر دانشی صرفاً توصیفی، مشاهده‌ای و متکی بر انباشت واژگان نیست؛ بلکه به حوزه‌ای ساختاریافته، تحلیل‌محور و متکی بر مدل‌سازی کمّی و پردازش داده‌ها تبدیل شده است. با وجود این دگرگونی بنیادین، برنامه‌های درسی و روش‌های تدریس رایج در مدارس همچنان بر جداسازی صوری دروس زیست‌شناسی و ریاضیات اصرار دارند؛ رویکردی تقلیل‌گرایانه که ثمره‌ای جز ایجاد اضطراب ریاضی، کاهش انگیزه تحصیلی و ناتوانی دانش‌آموزان در تحلیل مسائل زنده دنیای واقعی نداشته است. هدف این مقاله، بازتعریف رابطه زیست‌شناسی و ریاضیات در قالب چارچوب تلفیقی نوین "زیست‌شناسی، فناوری، مهندسی و ریاضیات" (BTEM ) و ارائه راهکارهای عملیاتی برای توانمندسازی معلمان است. در این پژوهش تحلیلی-پداگوژیکی، ضمن تحلیل چهار پیوندگاه مفهومی کلیدی (هندسه فضایی در تبادلات سلولی، احتمالات در ژنتیک مندلی و جمعیت، توابع نمایی و لجستیک در اکولوژی، و نظریه گراف در برهم‌کنش‌های شبکه‌ای)، شیوه به‌کارگیری تفکر طراحی مهندسی تشریح شده است. همچنین چهار سناریوی تدریس تلفیقی همراه با جدول مقایسه دگرگونی نقش‌های معلمی تدوین گردیده است. نتایج نشان می‌دهد به‌کارگیری رویکرد BTEM ، ریاضیات را از فضایی مجرد به زبانی معنادار و ملموس در بسترهای طبیعی تبدیل می‌کند و آموزش زیست‌شناسی را از سطح بازگویی تعاریف کتاب به عمق کاوشگری فعال و استدلال علمی ارتقا می‌بخشد.
کلیدواژه ها
آموزش بین‌رشته‌ای، رویکرد BTEM ، سواد کمّی، مدل‌سازی در آموزش زیست‌شناسی، پداگوژی دبیران، حل مسئله
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر