واکاوی الگوی به‌کارگیری هوش مصنوعی در مطالعه فردی زیست‌شناسی دانش‌آموزان و تدوین راهکارهای کاربردی
کد مقاله : 1110-6THBIOEC (R2)
نویسندگان
فاطمه فخری *
آموزگار رسمی آموزش و پرورش
چکیده مقاله
این پژوهش باهدف ارائه راهکارهای اجرایی برای هدایت استفاده خودجوش دانش‌آموزان از هوش مصنوعی در مطالعه فردی درس زیست‌شناسی، با رویکرد کمّی و روش پیمایشی - توصیفی انجام شد. جامعه آماری را دانش‌آموزان پایه یازدهم و دوازدهم رشته تجربی مدارس نجف‌آباد تشکیل می‌داد که با نمونه‌گیری گلوله‌برفی، ۶۷ نفر از هفت مدرسه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسش‌نامه محقق ساخته بود که میزان استفاده، الگوی رفتاری کاربردها، و تمایل به آموزش را می‌سنجید؛ داده‌ها پس از کدگذاری عددی، با شاخص‌های آمار توصیفی (فراوانی و درصد) تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد ۴۰.۳ درصد فاقد هرگونه تجربه کاربری بودند و ۴۴.۷ درصد استفاده‌ای بسیار کم داشتند؛ تنها ۱۵ درصد به‌صورت مستمر استفاده می‌کردند. بیشترین کاربرد به رفع اشکال و سنجش پاسخ اختصاص داشت، درحالی‌که کاربردهای تعاملی و دیداری مانند تحلیل شکل‌ها کمترین فراوانی را داشتند. تمایل به آموزش کاربردی در پایه یازدهم (۸۴.۲ درصد) به طور محسوسی بیشتر از پایه دوازدهم (۲۹.۱ درصد) بود، درحالی‌که میان انواع مدارس تفاوت محسوسی مشاهده نشد. براین‌اساس، چهار راهکار اجرایی و قابل‌تعمیم شامل بهره‌گیری از الگوی یادگیری همتاسازی شده با محوریت دانش‌آموزان پیش‌گام، برگزاری کارگاه‌های کوتاه‌مدت پرامپت‌نویسی، معرفی تدریجی و تماتیک کاربردها، و به‌کارگیری رویکرد میکرو لرنینگ پیشنهاد گردید. همچنین بسترهای تخصصی شامل ابزار پردازش تصویر برای تحلیل شکل‌های کتاب‌درسی، و سامانه منبع‌محور برای خلاصه‌نویسی، نقشه مفهومی، فلش‌کارت و شبیه‌سازی آزمون معرفی شدند. این راهکارها به استفاده هدفمند از هوش مصنوعی برای تقویت درک بصری - مفهومی و یادگیری خودتنظیمی کمک می‌کنند.
کلیدواژه ها
آموزش زیست‌شناسی، هوش مصنوعی در زیست‌شناسی، هوش مصنوعی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر