طراحی الگوی آموزش مفاهیم زیست‌شناسی مبتنی بر تصویرسازی علمی و اصول روان‌شناسی شناختی
کد مقاله : 1167-6THBIOEC (R1)
نویسندگان
شیرین مهران فر *
آموزش و پرورش ، دانشگاه فرهنگیان
چکیده مقاله
آموزش مفاهیم زیست‌شناسی، به‌ویژه مباحثی مانند ساختار سلول، فرایندهای مولکولی، تقسیم سلولی، انتقال مواد و عملکرد دستگاه‌های بدن، با دشواری‌هایی همراه است؛ زیرا بسیاری از این مفاهیم به‌طور مستقیم قابل مشاهده نیستند و درک آن‌ها مستلزم شناخت روابط ساختاری، زمانی و علّی میان اجزا است. هدف پژوهش حاضر، طراحی الگویی برای آموزش مفاهیم زیست‌شناسی بر پایه تصویرسازی علمی و اصول روان‌شناسی شناختی بود. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، مروری ـ تحلیلی و مبتنی بر تحلیل اسنادی انجام شد. منابع فارسی و انگلیسی مرتبط با بازنمایی‌های دیداری، یادگیری از طریق ترسیم، مدل‌سازی علمی، نقشه‌های مفهومی، نظریه رمزگذاری دوگانه، یادگیری چندرسانه‌ای و نظریه بار شناختی بررسی و مؤلفه‌های مشترک آن‌ها استخراج شد. بر پایه تحلیل منابع، الگویی چهارمرحله‌ای شامل مشاهده و تحلیل، تصویرسازی علمی، تبیین و بازخورد، و انتقال و کاربرد مفهوم طراحی شد. در این الگو، یادگیرنده ابتدا اجزا، روابط و تغییرات پدیده زیستی را مشاهده و تحلیل می‌کند؛ سپس بازنمایی علمی خود را می‌سازد؛ آن را توضیح می‌دهد و با دریافت بازخورد اصلاح می‌کند؛ و در پایان، مفهوم را در مسئله یا موقعیتی تازه به کار می‌گیرد. الگوی پیشنهادی، تصویر را از ابزاری صرفاً نمایشی به وسیله‌ای برای سازمان‌دهی، تبیین، ارزیابی و اصلاح فهم علمی تبدیل می‌کند. با توجه به ماهیت نظری پژوهش، ارزیابی اثربخشی الگو به اجرای مطالعات تجربی در محیط‌های واقعی آموزش زیست‌شناسی نیاز دارد.
کلیدواژه ها
آموزش زیست‌شناسی، تصویرسازی علمی، یادگیری از طریق ترسیم، روان‌شناسی شناختی، آموزش مفهومی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر