بررسی نقش هوش مصنوعی در شخصی‌سازی فرآیند یادگیری در درس زیست‌شناسی: فرصت‌ها و چالش‌ها
کد مقاله : 1168-6THBIOEC (R2)
نویسندگان
زهرا سلطانیان *1، زهرا قاسمی درچه2
1دانشجوی دانشگاه فرهنگیان شهید رجایی
2استاد دانشگاه فرهنگیان
چکیده مقاله
گسترش کاربرد هوش مصنوعی در آموزش، فرصت‌های جدیدی برای توجه به تفاوت‌های فردی یادگیرندگان ایجاد کرده است. این موضوع در آموزش زیست‌شناسی اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا یادگیری این درس معمولاً با مفاهیم چندسطحی، روابط علت و معلولی، داده‌های تصویری و فعالیت‌های آزمایشگاهی همراه است. هدف این مقاله بررسی نقش هوش مصنوعی در شخصی‌سازی فرایند یادگیری در آموزش زیست‌شناسی و تحلیل فرصت‌ها و چالش‌های آن است. مقاله حاضر از نوع مرور روایتی ساختاریافته است. منابع علمی و گزارش‌های معتبر منتشرشده عمدتاً در فاصله ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۶، همراه با چند منبع نظری بنیادی، به‌صورت هدفمند بررسی و بر اساس میزان ارتباط با آموزش زیست‌شناسی، یادگیری شخصی‌سازی‌شده، یادگیری تطبیقی و محیط‌های آزمایشگاهی دسته‌بندی شدند. مرور شواهد نشان می‌دهد که هوش مصنوعی می‌تواند از طریق پیشنهاد منابع آموزشی، تنظیم سطح دشواری محتوا، ارائه بازخورد شخصی، تحلیل داده‌های یادگیری به شخصی‌سازی یادگیری کمک کند. شواهد مستقیم درباره آموزش زیست‌شناسی هنوز محدود است و نمی‌توان نتایج مطالعات سایر رشته‌ها را بدون توجه به تفاوت‌های آموزشی به این حوزه تعمیم داد. از سوی دیگر، دقت پاسخ‌های تولیدشده، حریم خصوصی داده‌ها، سوگیری الگوریتمی، آمادگی مدرسان و نابرابری دسترسی از مهم‌ترین چالش‌ها هستند. در مجموع، اثربخشی هوش مصنوعی در شخصی‌سازی یادگیری را نمی‌توان صرفاً به قابلیت‌های فناوری نسبت داد؛ کیفیت طراحی آموزشی، بررسی اعتبار محتوا، نقش مدرس و شرایط اجرای آن نیز در نتایج آموزشی اهمیت دارند.
کلیدواژه ها
واژگان کلیدی: هوش مصنوعی؛ آموزش زیست‌شناسی؛ یادگیری شخصی‌سازی‌شده؛ یادگیری تطبیقی؛ آزمایشگاه مجازی؛ یادگیری علوم
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر