پیوند زیست‌شناسی با سلامت و محیط‌زیست در برنامه‌های درسی میان‌رشته‌ای: فرصت‌ها و چالش‌ها
کد مقاله : 1169-6THBIOEC
نویسندگان
امیر فرح نسب *1، ابوالفضل مرادی مزرعه نو2
1مدرّس دانشگاه
2دبیر آموزش و پرورش
چکیده مقاله
پیچیدگی فزاینده‌ی مسائل سلامت و محیط‌زیست، ضرورت بازنگری در برنامه‌های درسیِ زیست‌شناسی و حرکت به سوی رویکردهای میان‌رشته‌ای در دوره دبیرستان را آشکار ساخته است. پژوهشِ حاضر با هدف بررسی ظرفیت‌ها و چالش‌های پیوند زیست‌شناسی با سلامت و محیط‌زیست در برنامه‌های درسی میان‌رشته‌ای، به روش مروری - تحلیلی انجام شد. در این پژوهش ۴۵ مطالعه‌ی علمیِ مرتبط با آموزش زیست‌شناسی، سلامت، محیط‌زیست، توسعه پایدار و آموزش میان‌رشته‌ای، بررسی و یافته‌های آن‌ها در چهار محور، شامل اهمیت برنامه‌های درسی میان‌رشته‌ای، آموزش سلامت و بهداشت، آموزش محیط‌زیست و فرصت‌ها و چالش‌های اجرا، تحلیل شد. نتایج نشان داد که سازمان‌دهیِ یادگیری حول مسائل واقعی مانند تغذیه، بیماری‌های عفونی، مقاومت ضدمیکروبی، واکسیناسیون، تغییرات اقلیمی، تنوّع زیستی، آلودگی و سلامت سیّاره‌ای، می‌تواند ارتباط مفهومیِ میان زیست‌شناسی و حوزه‌هایی مانند شیمی، فنّاوری، سلامت و علوم اجتماعی را تقویت کند. همچنین، یادگیریِ پروژه‌محور، کاوشگری، فعالیت‌های آزمایشگاهی و میدانی، استفاده‌ی هدفمند از فنّاوری و مشارکت مدرسه و جامعه، از عوامل مؤثّر در تقویت سواد علمی، تفکّر انتقادی، حلّ مسئله، عاملیت و رفتارهای مسئولانه، شناسایی شد. در مقابل، کمبودِ آمادگی حرفه‌ای معلّمان، دشواری هماهنگیِ میان رشته‌ها، محدودیت زمان و منابع، ناهماهنگی ارزشیابی و فاصله میان دانش و رفتار، از مهم‌ترین چالش‌ها بود. بر این اساس، بازنگریِ هماهنگ برنامه درسی زیست‌شناسی، سلامت و بهداشت و انسان و محیط‌زیست و طرّاحی تجربه‌های یادگیریِ مسئله‌محور و عمل‌گرا، می‌تواند زمینه‌ساز آموزشِ یکپارچه و شایستگی‌محور در دوره‌ی دبیرستان باشد.
کلیدواژه ها
برنامه درسی میان‌رشته‌ای، آموزش زیست‌شناسی، آموزش سلامت، آموزش محیط‌زیست، توسعه پایدار
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر