| طراحی چارچوب استدلال علمی مبتنی بر شواهد برای آموزش زیستشناسی دوره اول متوسطه |
| کد مقاله : 1174-6THBIOEC (R1) |
| نویسندگان |
|
محمد غفارزاده * دانشجوی دکتری شیمی معدنی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران |
| چکیده مقاله |
| استدلال علمی مبتنی بر شواهد یکی از توانمندیهای اساسی یادگیری علوم است که دانشآموز را از بازگویی اطلاعات به سمت استفاده از داده، ساخت ادعا، ارائه دلیل و تبیین پدیدههای طبیعی هدایت میکند. با وجود این اهمیت، آموزش زیستشناسی دوره اول متوسطه در بسیاری از موقعیتها همچنان بر پاسخ نهایی و بازتولید محتوای کتاب درسی متمرکز است و فرصت محدودی برای تمرین نظاممند استدلال، ارزیابی شواهد و ساخت تبیین فراهم میکند. پژوهش حاضر با هدف طراحی یک چارچوب آموزشی برای تقویت استدلال علمی مبتنی بر شواهد در آموزش زیستشناسی دوره اول متوسطه انجام شد. پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از تحلیل و سنتز هدفمند ادبیات پژوهشی در حوزه استدلال علمی، تبیین علمی، استدلال مبتنی بر شواهد و آموزش زیستشناسی انجام گرفت. مؤلفههای اصلی چارچوبهای موجود، الزامات آموزش اعمال علمی و ویژگیهای فعالیتهای زیستشناسی تحلیل شد و بر اساس آن، چارچوبی هشتمرحلهای شامل «پدیده، پرسش، شواهد، ادعا، استدلال، تبیین، نقد و بازبینی و انتقال به موقعیت جدید» طراحی شد. در ادامه، الزامات اجرایی چارچوب در قالب فعالیتهای کاوشگری، آزمایشگاهی و پدیدهمحور و نیز یک روبریک پیشنهادی برای ارزیابی کیفیت استدلال صورتبندی شد. چارچوب پیشنهادی بر پیوند میان داده و ادعا، استفاده از مفاهیم علمی برای توجیه این پیوند، بررسی کفایت شواهد، توجه به تبیینهای جایگزین و کاربرد استدلال در موقعیت جدید تأکید دارد. حاصل پژوهش، چارچوبی عملیاتی برای هدایت فرایند یادگیری و ارزشیابی استدلال علمی در زیستشناسی دوره اول متوسطه است که میتواند مبنایی برای طراحی فعالیتهای یادگیری و بازنگری در شیوههای ارزشیابی این دوره قرار گیرد. |
| کلیدواژه ها |
| استدلال علمی، شواهد، تبیین علمی، ادعا–شواهد–استدلال، آموزش زیستشناسی، علوم تجربی، دوره اول متوسطه |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
