واکاوی تناسب سطح زبانی کتاب درسی زیست شناسی پایه یازدهم با توانایی دانش آموزان: یک مطالعه کمی مبتنی بر شاخص مک لافلین
کد مقاله : 1178-6THBIOEC
نویسندگان
امین نصراله زاده حق گو *
دانشجوی کارشناسی ارشد، آموزش زیست‌شناسی، دانشگاه فرهنگیان، مرکز آموزش عالی شهید بهشتی، تهران، ایران
چکیده مقاله
پژوهش حاضر با هدف سنجش میزان خوانایی کتاب درسی زیست‌شناسی پایه یازدهم انجام شد. این مطالعه با رویکرد توصیفی- تحلیلی و مبتنی بر روش کمی، از شاخص مک‌لافلین به‌عنوان ابزار سنجش دشواری و خوانایی متون بهره گرفت. جامعه پژوهش شامل تمامی فصول کتاب زیست‌شناسی پایه یازدهم چاپ دهم 1405 بود و از هر فصل، سه نمونه متنی ده‌جمله‌ای از ابتدا، میانه و انتهای فصل انتخاب و تحلیل شد. معیار اصلی ارزیابی، شمارش واژگان چندهجایی و محاسبه شاخص‌های سطح کلاسی، حداقل سن لازم و سطح سنی براساس شاخص مک‌لافلین بود. با توجه به ویژگی‌های زبان فارسی، در این پژوهش واژگان دارای چهار هجا یا بیشتر به‌عنوان واژگان دشوار در نظر گرفته شدند. یافته‌ها نشان داد که سطح کلاسی فصول مختلف کتاب در بازه‌ای از پایه نهم تا دوازدهم قرار دارد و میزان دشواری زبانی در فصل‌های گوناگون یکسان نیست. فصل ۷ «تولیدمثل» با بالاترین میزان واژگان دشوار، در سطح کلاسی دوازدهم قرار گرفت؛ در مقابل، فصل ۴ «تنظیم شیمیایی» با کمترین میزان واژگان دشوار، در سطح کلاسی نهم قرار داشت. سایر فصول نیز در سطوح کلاسی دهم و یازدهم قرار گرفتند. حداقل سن لازم برای درک مطالب فصول مختلف کتاب بین ۱۱ تا ۱۴ سال و سطح سنی متن بین ۱۵ تا ۱۸ سال برآورد شد. به‌طور کلی، نتایج نشان می‌دهد که اگرچه سطح خوانایی بخش عمده‌ای از کتاب با گروه سنی دانش‌آموزان پایه یازدهم تناسب دارد، تفاوت قابل توجه در میزان دشواری فصل‌ها و تراکم واژگان تخصصی می‌تواند بر فرایند یادگیری اثرگذار باشد.
کلیدواژه ها
خوانایی متن، سطح زبانی، کتاب درسی، زیست‌شناسی، شاخص مک‌لافلین
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر