بررسی و تحلیل روش‌های نوین تدریس و یادگیری در آموزش زیست‌شناسی با تأکید بر دانش‌آموزمحوری
کد مقاله : 1192-6THBIOEC (R1)
نویسندگان
فهیمه محمودنیا *
استادیار گروه آموزش زیست شناسی- دانشکده علوم پایه - دانشگاه فرهنگیان- تهران- ایران
چکیده مقاله
آموزش زیست‌شناسی به دلیل ماهیت مفهومی، تجربی، فرایندی و ارتباط گسترده با زندگی روزمره، نیازمند بهره‌گیری از روش‌های تدریسی است که فراتر از انتقال مستقیم اطلاعات عمل کنند. استفاده صرف از روش سخنرانی و تأکید بر حفظ مطالب، اگرچه در انتقال برخی مفاهیم پایه مفید است، اما به‌تنهایی نمی‌تواند زمینه‌ساز رشد تفکر علمی، مهارت حل مسئله، توانایی استدلال، یادگیری عمیق و کاربرد دانش زیستی در موقعیت‌های واقعی شود. هدف پژوهش حاضر، بررسی و تحلیل روش‌های نوین تدریس در آموزش زیست ‌شناسی و تبیین ظرفیت‌های آن‌ها در تقویت یادگیری فعال و دانش‌آموزمحور است. این مطالعه با رویکرد مروری ـ تحلیلی و با استفاده از منابع علمی فارسی و انگلیسی انجام شده است. در این بررسی، روش‌هایی مانند یادگیری اکتشافی، یادگیری مشارکتی، چرخه یادگیری هفت‌مرحله‌ای، نقشه مفهومی، بارش فکری، بحث گروهی، آموزش علوم مبتنی بر کاوشگری، حل مسئله، روش آزمایشگاهی، فعالیت‌های عملی، بازی‌های آموزشی و بازدیدهای علمی تحلیل شده‌اند. همچنین نقش فناوری‌های آموزشی، محیط‌های یادگیری مجازی، شبیه‌سازی‌ها، نرم‌افزارهای زیست‌شناسی و واقعیت افزوده در آموزش مفاهیم پیچیده بررسی شده است. نتایج تحلیل نشان می‌دهد که ترکیب هدفمند روش‌های نوین با توجه به ماهیت محتوا، سطح یادگیرندگان، امکانات آموزشی و اهداف برنامه درسی می‌تواند موجب افزایش مشارکت، تعمیق یادگیری، تقویت تفکر انتقادی و ارتباط میان دانش نظری و تجربه عملی شود. بااین‌حال، اجرای موفق این روش‌ها به آموزش حرفه‌ای معلمان، تأمین زیرساخت‌های آموزشی، بازنگری محتوای کتاب‌های درسی و کاهش غلبه رویکرد حافظه‌محور در ارزشیابی نیاز دارد.
کلیدواژه ها
آموزش زیست‌شناسی، روش‌های نوین تدریس، یادگیری فعال، دانش‌آموزمحوری، آموزش کاوشگرانه، فناوری آموزشی، یادگیری مشارکتی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر