| از مشاهده زیستی تا تبیین نظری: نقش تاریخ و فلسفه زیستشناسی در آموزش ماهیت علم با تأکید بر فلسفه متأخر ویتگنشتاین |
| کد مقاله : 1208-6THBIOEC |
| نویسندگان |
|
رسول برجیسیان * گروه آموزش الهیات، دانشگاه فرهنگیان، صندوق
پستی 56441 -888تهران، ایران |
| چکیده مقاله |
| آموزش زیستشناسی غالباً بر انتقال مفاهیم، قوانین و نظریههای تثبیتشده متمرکز است؛ ازاینرو، ممکن است دانشآموز زیستشناسی را مجموعهای از گزارههای قطعی تصور کند و با فرایند تاریخی، مفهومی، تفسیری و اجتماعی شکلگیری دانش زیستی کمتر آشنا شود. پژوهش حاضر با انتقال و بسط چارچوب نظری مطالعهای پیشین درباره نقش تاریخ و فلسفه علم در آموزش علوم تجربی، بررسی میکند که تاریخ و فلسفه زیستشناسی چگونه میتوانند به فهم عمیقتر ماهیت علم کمک کنند و فلسفه متأخر ویتگنشتاین چه نقشی در این فرایند دارد. روش پژوهش، تحلیل مفهومی و استنتاج تدریجی است. در این چارچوب، ادبیات آموزش ماهیت علم، رویکردهای اجماع و شباهت خانوادگی، و ویژگیهای معرفتشناختی علوم زیستی بررسی میشوند. سپس مفاهیم کاربرد واژه، بازی زبانی و شباهت خانوادگی در تحلیل تحول مفاهیم زیستشناختی به کار میروند. سه مطالعه موردی «انتخاب طبیعی»، «ژن» و «گونه» نشان میدهند که مفاهیم زیستی دارای کاربردهای زمینهمند و تحولیابندهاند و فهم آنها صرفاً با تعاریف نهایی و کتابهای درسی امکانپذیر نیست. نتایج بر ضرورت رویکردی تلفیقی تأکید دارد که تاریخ زیستشناسی، تحول مفاهیم، شواهد و مناقشات علمی و کاربرد زبان علمی را در آموزش ماهیت علم ترکیب کند. |
| کلیدواژه ها |
| فلسفه زیستشناسی، تاریخ زیستشناسی، ماهیت علم، ویتگنشتاین متأخر، بازی زبانی، شباهت خانوادگی، ژن، گونه، انتخاب طبیعی، علم در حال ساخت. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
