| آموزش زیست شناسی در ایران و جهان؛ وضعیت موجود، روندهای نوظهور و چشم انداز آینده |
| کد مقاله : 1209-6THBIOEC |
| نویسندگان |
|
زهرا زارع * تهران، دانشگاه فرهنگیان، دانشکده علوم پایه |
| چکیده مقاله |
| آموزش زیستشناسی در دهه اخیر در معرض تغییراتی قرار گرفته است که فقط به افزودن فناوریهای نوین محدود نیست، بلکه هدف، ماهیت یادگیری، نقش معلم، شیوههای ارزشیابی و رابطه میان علم و زندگی روزمره را نیز تحت تأثیر قرار میدهد. هدف این مقاله، تحلیل وضعیت موجود آموزش زیستشناسی در ایران و جهان و شناسایی مهمترین روندهای نوظهور و جهتگیریهای آینده است. مطالعه حاضر با رویکرد مروری - تحلیلی انجام شد و برای آن، اسناد رسمی بینالمللی و ایرانی با تأکید بر منابع منتشرشده در سالهای 2025 و 2026، بررسی شدند. یافتهها نشان میدهد که در سطح جهانی، حرکت از آموزش محتوا محور به سمت پرورش شایستگیها، یادگیری فعال و تجربههای پژوهشی علمی، استفاده هدفمند از هوش مصنوعی، توسعه آزمایشگاههای مجازی و ترکیبی، سواد داده و ژنومیک، تفکر سیستمی و آموزش تغییر اقلیم و تنوع زیستی در حال تقویت است. در ایران نیز اسناد برنامه درسی و راهنمای رسمی آموزش زیستشناسی از سالها قبل بر سواد علمی- فناورانه، مهارتهای فرایندی علم، تفکر، حل مسئله، ارتباط با زندگی واقعی و یادگیری معنادار تأکید کردهاند. بر اساس جمعبندی شواهد، آینده آموزش زیستشناسی در ایران نیازمند عبور از «انتقال اطلاعات» به «ساختن توانایی برای فهم، بررسی شواهد، تفسیر داده، حل مسئله و تصمیمگیری علمی» است. |
| کلیدواژه ها |
| آموزش زیستشناسی، آزمایشگاه مجازی، تفکر سیستمی، سواد داده، هوش مصنوعی. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
